چاپ

خفه دونی

  
1
جَغَلُو[3] بیشی[4] تابَرَت[5] گَپ[6] بِزَنم[7] اَرُخ[8] وريشه[9] تا كی لَپ بِزَنم[10] تا كی از ترسِ لولو[11] رَپ[12] بِزنم
هرچه ما دَم[13] اَ تو بُرديم[14] ، بَسَه[15]  تَپَهكو[16] خورديم و مُرديم، بَسَه
2
كه تو ای[17] خَفه دونیِ[18] شُل و بُلو[19] سالها سَكَلَه[20] شديم اَ زيرِ جُلو[21] اَ تَهتا[22] بَسيم[23] و از بيمِ لولو
كَپيديم[24] و جگرِ خود خورديم   ما خُ[25] از بَس چی[26] نگفتيم، مُرْديم
3
هرچه ما هيچ نگفتيم بَس است سالها بيهُده خُفتيم بَس است راز از خَلق نِهُفْتيم بَس است
دلِ ما هرچه تحمل كرده   حال، ديوانگی اش گُل كرده
4
هرچه خونابِ خَموشی خوردم آنچه دندان به جگر بِفْشُرْدَم ديدم آخر كه پُكيدَم[27] مُردَم
پرده از كار گُشودَم ناچار   درد دل بَرَتو[28] سُرودَم ناچار
5
بود چندی كه از اين دِه پارَه داشتم قطعِ نَظَر يك بارَه من از اين خاك بُدم آوارَه
باز تقدير به چَنگُم آورد   اَندر اين مَحْبَسِ[29] تنگُم آورد
6
فكرِ من كاش مُرَدَّد شده بود پایِ من كاش مُقَيَّد شده بود كاشكی راه به من سَد شده بود
كه در اين دهكده پا ننهادم   چون نهادم، به بلا افتادم
7
حيف و صد حيف كه راهُم تَنگ است دستِ من كوتَه و پايُم لَنْگ است با منُش چرخ، سَرِ نيرنگ است
وَرْنَه میرفتم از اين خاك چنان   كه زِ گَردیم نبينند نشان[31] [30]
8
دلُم از حسرت و مِحْنَت خون است غُصَّه ی من زِ شُمار افزون است تا به حدّی كه زِ حَدّ بيرون است
اين منم رانده و نابود افسوس   سوختم زآتشِ بی دود افسوس
9
همه شب غَرقه به سيلِ اَشْكم روز در غصَّه ی نون و كَشْكم بَسكه خشكيده درونِ مَشْكم
مِنَوش[32] كَم شده و كُروش[33] اومده   از حرارت همه جاش اَ جوش اومده
10
آخر ای دادرَسان من بشرم؟ زآدَميّت مگر آخر بِدَرَم؟ كه چنين مانده ی بی پا و سَرَم؟
اَنْدَر اين گوشه خداگيرم من   گُنَهَم چيست كه زنجيرم من؟
11
وَه عجب شهرِ خراب آبادی ست! دِهِ ويرانه ی بی بنيادی ست هر طرف نالَه ای و فريادی ست
تو مگو شهر، بگو ويرانه   طَرَبی[34] نيست در اين غمخانَه
12
مَردُمانش همه روح افسرده همه از بی طَرَبی پژمُرده رنجها بُرده و خونها خورده
هر كه را هست در اينجا مَسْكَن   كارِ او نيست بجز سوز و مَحَن
13
در همه ی شهر نمی بينم باز نكتَه دانی و رفيقی دَمْساز چه كنم نيست مَرا يك همراز
در چنين مُلْك، بَسی دل تنگم   روز و شب با فَلَك اَندَر جنگَم[35]
14
نيست كس تا سخنی فرمايد كه زِ دل، زنگارِ غمم بِزْدايد يا به جانم طربی افزايد
اُخت با هر كه شدم بیهوده است   صحبت از داردو[36] و كوهِ توده[37] است
15
گَرچه در دَهر وفا معدوم است بی وفايی به وفا موسوم است اين بنا در همه جا مرسوم است
خاصَّه دراين دِهِ سَگمُرده صاحاب   خاصَّه اين شهرِ پُرآشوبِ خراب
16
همه جا كاخِ تمّدُن برپاست غيرازاين گوشه كه شَلْغَم شورباست خوب از وضعِ خرابش پيداست
كه عجب وادیِ خَر بازاریست   از مَزايایِ تمدن عاریست
17
نامِ اصليش به تاريخِ مَهان هم سِتَهبان و هم اِسْتَهبانان دارد از گُرگیِ ميلاد[38] نشان
چشمه قَهْری كه بُوَد قَهْرآلود   يا پازَهری كه بُوَد زَهرآلود
18
غرقِ دريایِ بلائيم چرا؟ موردِ قَهْرِ خدائيم چرا؟ حاملِ بارِ جفائيم چرا؟
بارِلاها مَگَه ما جُو دُزيدَيم؟  كِردِگارا مَگَه ما گُو دُزيدَيم؟[39]
19
تو كه با مَردُمِ اين شهری خَش تا نيفتاده ای اندر آتش پشت و پايیش زن و دست بكَش
جانِ من تا نَزَدنْدُت هُوهُو   زنده رو خيز و از اين شهر بُرُو
20
اين منم شاعرِ عَيّار و ظريف ساده و پاك و سخندان و حريف مُفْلِسان را منم اينك به رديف
كُمُم[40] از گُشْنِگی هی سوت میزنَه   مثلِ شَئلِی[41] اَ چپق شوت میزنَه
21
تا كه از گَردنَه ی گودِ قَلات[42] چشمم افتاد به اِصْطَهبانات[43] اَ ئی تَه خِرِف خونه و جونِ كاكات
جيگَرُم دوبُويه[44] شد و بختُم سوخت   خوشی از گُرده ی من فِرزی گُروخت
22
من زمين گير[45] و جگر سوخته ام اَ رو دنيا چيا[46] آموخته ام چَك و چينا[47] كه من اندوخته ام
خودِ اون لَهجه و گُفتی كه مَراس   بَرَتون[48] يَیجا[49] میگَم بیكَم و كاس[50]
23
ميگَم و هرچه ميگَم آسه ميگَم دِگَه شِفْتُش[51] نمیدَم[52] راسه[53] ميگَم اَ پيش هر كه نمیشناسه میگَم
تا نَگَن[54] بِتَپِ[55] او كُنْجِ تَريكو[56]   تا نَدَن[57] آرومَكی[58] مَه دَمِ چيكو[60] [59]
24
اَگَه گَپْ زدم و گوشُت رفتِ فرو سَرِ روش بِذار و مِقْ[61] مكن و مگو نَه بِری خاله بوگو،[62] نَه پيشِ خالو[63]
كه اَزی پَكوپَسَلا،[64] گوواگو[65] نَشه   نُشْخوارِ لُو ليويرِ[66] اِی و او[67] نشه[68]
25
جَغَلُو بختِ سياه سَرِشی[69] شده از اَزَل، پيشونی نِوِشتُمو[70] ای شده تو ببين كُلاپوسیْ[71] مَردُم كی شده!؟
تا خر هَسيم میكُنَن بارِ بارومو[72]   تا آدم شديم میزَنَن اَ تو سَرومو[73]
26
كار و كِردارا همه ش شده وارونه من ميگَم[74] اُوسا بزرگو[75] نمیدونه او نِوشْتا[76] نمیدَنُش[77] بُخونه
اَگه میشْنُفت كمكی اَ كارا میشد   وصله پينه ی كارِ بدبختا میشد
27
زين كَلَنْدونِ[78] سيه خر بازار اندكی بَر شُمُرَم از بسيار لُنْج[79] و نيشتَك[80] نَزَنيدم زِنْهار
كه ماخام[81] بُنْجاقُتو[82] بِگَم و بِرَم   يادِ ناآمده ها بِدَم و بِرَم[83]
28
بُن شديم تو ای كوتوكِ[84] افسرده نَر و ماده ش پَكَر[85] و پِژمُرده همه دارویِ خَموشی خورده
تو ای دِه هر كه كه پابَستْ شود   تا ماخات[86] بُغُروشه[87] از دست شود
29
گفتموبيشتریشَم[88] لاشِ تو زدم[89] اَ رو خَرمَن بافَه تون[90] بَرْجو[91] زدم[92] دل به دريا زِ تَهِ پَستو[93] زدم
ما می گيم؛ يا سَر ميره يا ميا كُلا[94]   تا دِگَه تِی پا[95] نخورَن جَك و جَغَلا[96]
30
نيست گفتِ من اگر رنگارنگ يا چَرَند است و پَرَند است و جَفَنگ كسی از بُوآ[97] نَشه تلخ و دلتنگ
اَگَرُش از سَر و تَه بَرخوانی[99] [98]   اشكی از ديده به رُخ بِفْشانی
31
گَرچه دارد سخنِ من خنده نَبُوَد خنده به ما زيبنده كاكا[100] مَشتی تو نخند از بنده
ای همه ی وِر زَدَنام[101] خونِ دِله[102]   جنب و جوشی بخورين كه كارا وِله[104] [103]
32
گِل و خِشْتُم زِ همين خَفَه دونيه[105] اُو خورُشْتُم[106] زِ همين خَفَه دونيه سرنِوِشتُم زِ همين خَفَه دونيه
بايَه[107] سختی بكَشَم من اِی زاتی[108]   كه نَنَه م[109] زيدَه[110] شُدَم سابُناتی[111]
33
آری از مَردُمِ اين خاك منم بی رَمَق[112] مونْدَه دل و جان و تَنم جا نَمونْدَه ست[113] به حُب الوَطَنم
تا نكردن دَرو از رومو اَ كُلُوم[115] [114]   بيجيكيم[116] زود از ای مرز و از ای بوم
34
كاش میشد كه از اين دِه پارَه[117] بِريم و اُوسَری بِشيم[118] يكبارَه اَزِی[119] غمخانه[120] بِشيم آواره
تا دِگَه جِنيّه[121] چَنْگُم نيارَه[122]   تو اِی گورِسونی[123] تَنْگُم نيارَه[124]
35
شُوگُرُوز[125] بِريم[126] و اَ اينجانباشيم تو جَر و مَنْجَرا[127] پيدا نباشيم تو خِرِف خونه ی[128] دنيا نباشيم
تابُری[129] قاچُش[130] بِديم تاپامو واشَه[131]   كه اِی پس مونده بِری خودُشو باشَه[132]
36
تَشِ توش بيگيرَه كه راهُم بَسَه[133] دُزِ خُمْری[134] سَرِ راه بِنْشَسْتَه دَسْ پَتی،[135] راه بَدُ، پا، بِشْكَسْتَه
از كُدُم پوزَه[136] بِرَم كه نَبينَهنُم؟[137]   كه نَكوُاَن[138] تو گُلوم تا تو نِشينُم؟[139]
37
خُبْ اَگَه شهر و دِه و خونَه ی مَنَه يا به گفتِ مَك و مُلا وَطَنَه وطنِ مُشتی بی پُی، بی سَر و تَنَه[140]
به اونا دِگَه چه؟ كه راه خودومو نَدَن[141]   كوتوكو[142] بگيرَن و جَی خودومو[143] نَدَن