ثابت زمانی
ثابت زمانی
هنگامی که فشاری لحظه ای به سیستم تنفس اعمال شود منحنی تغییرات حجم (شدت جریان و فشار حبابچه) یک مسیر نمائی را طی می کند که در ابتدا تغییرات آن زیاد است ولی بتدریج از سرعت آن کاسته می شود تا به حالت تعادل برسد. برای بیان سرعت تغییرات در اینجا از ثابت زمانی استفاده می کنند که واحد آن زمان (ثانیه) است. در عمل مقدار یک ثابت زمانی برابر است با حاصل ضرب کمپلیانس در مقاومت که از نظر ریاضی برابر با مدت زمان لازم برای افزایش یا کاهش مقدار متغییر وابسته به میزان ۶۳٪ کل میزان تغییر می باشد.
ثابت زمانی برای دم و بازدم بصورت جداگانه قابل محاسبه است. از آنجا که ثابت زمانی بیانگر پاسخ به مقدار افزایش لحظه ای می باشد و مدت زمانی برابر با زمان صعود (rise time) طول میکشد تا فشار به میزان لحظه ای اعمال شده برسد، در نتیجه ثابت زمانی دمی (RCINSP) دارای مقداری خطا است که این میزان خطا متناسب با مدت زمان صعود می باشد. از آنجا که زمان صعود برای یک سیستم مکانیکی همواره بیشتر از صفر است لذا مقدار ثابت زمانی دمی همواره مقداری خطا دارد. از سوی دیگر ثابت زمانی بازدم اغلب مستقل از بیمار است (بشرط اینکه فعالیت عضلات تنفسی در هنگام بازدم وجود نداشته باشد، یعنی PMUS صفر باشد). همچنین ثابت زمانی بازدم مستقل از تنظیمات ونتیلاتور نیز هست. در نتیجه فشار در شروع بازدم تقریبا بلافاصله به PEEP نزول می کند (معنی حقیق تغییر آنی فشار). البته به خاطر وجود مقاومت لوله های ونتیلاتور این موضوع بصورت کامل صادق نیست. بنابراین با فرض افت آنی فشار در لوله های ونتیلاتور، الگوی افت فشار در راه های هوائی بیمار، پیرو چیزی نیست بجز ثابت زمانی بازدمی (RCEXP). با توجه به این مطالب روشن است که ثابت زمانی بازدمی مقیاس ارجح برای ارزیابی مکانیک دینامیک تنفسی بیمار است. البته به شرطی که بازدم بصورت فعال صورت نگیرد (بدون انقباض عضلات بازدمی).
اهمیت ثابت زمانی در این است که در مدهای فشاری تعیین کننده زمان لازم برای انتقال کامل حجم جاری به داخل ریه و یا خارج از آن می باشد.
در مورد ثابت زمانی کدام صحیح است؟
۱ - ثابت زمانی دمی و بازدمی با هم برابر هستند
۲ - سه ثابت زمانی بازدمی برابر است با مدت زمان لازم برای خروج ۹۵٪ بازدم
۳ - ثابت زمانی در وهله اول به کمپلیانس بستگی دارد
۴ - ثابت زمانی کوتاه به معنای افزایش مقاومت است
۵ - ثابت زمانی دمی به زمان دم بستگی دارد